Ameryka i ja

W odcinku rozmowa z Pawłem Żuchowskim, korespondentem radia RMF FM w Waszyngtonie na temat wycieczki po Ogrodach Białego Domu i budowy sali balowej przy Białym Domu. Sąd wstrzymał budowę, która bez zgody Kongresu nie może ruszyć. Kolejny temat to Łuk Triumfalny w Arlington — duży projekt, ale na bardzo wczesnym etapie i bez kluczowych zgód. A jednocześnie Donald Trump wraca do pierwszego z tych pomysłów niemal bez przerwy. Rozmawiamy o tym, co w Waszyngtonie naprawdę można zbudować — i dlaczego sama decyzja prezydenta nie wystarcza.

25. poprawka i impeachment to dwa mechanizmy, które umożliwiają usunięcie ze stanowiska prezydenta USA. W tym odcinku razem z Pawłem Żuchowskim tłumaczymy, jak naprawdę działają — i dlaczego w praktyce ich zastosowanie jest znacznie trudniejsze, niż się powszechnie wydaje. Rozmawiamy o konkretnych scenariuszach, sięgamy do historii i pokazujemy, co musiałoby się wydarzyć, żeby prezydent USA faktycznie stracił władzę. Punktem wyjścia są aktualne wydarzenia i pytania, które wracają dziś w amerykańskiej debacie — od działań Kongresu po publiczne kontrowersje wokół decyzji prezydenta. To odcinek o tym, gdzie kończy się polityka, a zaczyna konstytucja.

Teresa i Krzysztof Lysonowie wyjechali do Teksasu w latach 80. jako młodzi lekarze. Po dwóch latach wrócili do Polski. I bardzo szybko zaczęli się zastanawiać, czy to była dobra decyzja. Kilka lat później spróbowali jeszcze raz — tym razem na poważnie. To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda droga do zawodu lekarza w USA: egzaminy, rezydentura, lata pracy i decyzje, które trzeba podejmować po drodze. Wracamy też do momentów, które tę historię definiowały — od życia w PRL-u, przez pierwsze doświadczenia w Ameryce, po pandemię i pracę w szpitalu w czasie COVID-19. I o tym, jak po latach trafili z Teksasu do Waszyngtonu — już na zupełnie innym etapie życia.

Szczyt w Białym Domu o bezpieczeństwie dzieci w świecie AI. Pierwsze damy, wielkie nazwiska — i robot, który przyciągnął całą uwagę. Co naprawdę wydarzyło się w Waszyngtonie? Rozmowa z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM w USA.

W odcinku zabieram Was na Festiwal Polskich Filmów Fundacji Kościuszkowskiej w stolicy Stanów Zjednoczonych. Usłyszycie rozmowę z Dagmarą Domińczyk, która podczas gali otwarcia odebrała nagrodę za promowanie polskiej kultury w USA i opowiada o emigracji, rodzinie i tym, co znaczy być „pomiędzy” dwoma światami. Jest też jej mąż, Patrick Wilson – i jego perspektywa, Amerykanina, który przez lata oswajał polskość. Rozmawiam również z organizatorami festiwalu o tym, po co w ogóle pokazywać polskie kino w USA i czy w świecie streamingu ludzie jeszcze chcą chodzić do kina. Są też głosy widzów i twórców – w tym Piotra Domalewskiego, który mówi o tym, dlaczego jego film „Ministranci” zadziałał także na amerykańską publiczność, mimo zupełnie innego kontekstu kulturowego. Są też rozmowy o przyszłości kina, o tym, czy streaming i AI zmienią wszystko, czy jednak nadal będziemy potrzebować sali kinowej, wspólnego przeżywania i historii, które coś w nas poruszają.

Jak wygląda praca naukowa w Stanach, gdy przyjeżdża się do Waszyngtonu na stypendium Fulbrighta? W tym odcinku rozmawiam z Kingą Konieczną z Uniwersytetu Gdańskiego, która kończy doktorat i prowadzi w USA badania nad tym, jak korporacje zyskują coraz szersze prawa — w tym prawa kojarzone dotąd z obywatelami. Rozmawiamy o tym, czym jest korporacja w amerykańskim systemie prawnym i dlaczego sprawy dotyczące wolności słowa czy wolności religijnej firm mają wpływ na politykę, prawa pracowników i debatę publiczną. Pojawiają się też głośne orzeczenia, które od lat wracają w amerykańskiej dyskusji. To także rozmowa o życiu akademickim w Waszyngtonie: o zajęciach, bibliotekach otwartych do późna, aktywnych studentach i o tym, czym różni się polski multitasking od amerykańskiej specjalizacji. Kinga opowiada też o samym wyjeździe — budowaniu kontaktów, pracy nad doktoratem i o tym, jak taki pobyt zmienia sposób myślenia o karierze naukowej.

W odcinku podcastu dwa pozornie odległe światy. Z jednej strony o tym, jak nowoczesny wywiad namierza dziś przywódców państw z precyzją, która jeszcze kilkanaście lat temu była nie do wyobrażenia. Z drugiej, nowa wystawa w International Spy Museum w Waszyngtonie: Camouflage: Designed to Deceive, czyli opowieść o tym, jak ludzie od dekad próbują ukrywać się na oczach wszystkich. To odcinek o świecie masowej inwigilacji, sztucznej inteligencji, sensorów, kamer i danych lokalizacyjnych, ale też o bardzo fizycznych metodach znikania: przebraniach, siatkach maskujących, wzorach zakłócających i projektach, które mają zmylić przeciwnika. Usłyszycie też dwa wywiady nagrane w International Spy Museum w Waszyngtonie. Moi rozmówcy: Chris Costa, dyrektor muzeum oraz Kathryn Keane, wiceprezes do spraw wystaw opowiadają o tym, dlaczego kamuflaż wraca dziś jako temat z nową siłą, jak zmienia się w epoce AI i dlaczego w świecie pełnym technologii wciąż działają proste rozwiązania.

Czy w USA trzeba mieć dowód, żeby zagłosować? Odpowiedź nie jest prosta, bo amerykański system wyborczy działa inaczej niż w Polsce. Głosowanie zaczyna się od rejestracji, obejmuje potwierdzenie obywatelstwa i dopiero na końcu pojawia się kwestia dokumentu przy urnie. W odcinku tłumaczę, jak działają wybory środka, czym różni się Teksas od Kalifornii i dlaczego spór o ID wraca z dużą siłą przed listopadem.

Rozmowa z Pawłem Żuchowskim na temat filmu „Melania”. Mówimy o tym, co zobaczyliśmy w kinie, a czego nie. Sam film stał się dla nas punktem wyjścia do szerszej rozmowy – o wizerunku pierwszej damy, o kontroli obrazu i o tym, jak pokazuje się prywatność w trakcie trwającej prezydentury. Zastanawiamy się, czy 20 dni przed inauguracją to wystarczająca rama do opowiedzenia historii, czy raczej bezpieczny wycinek rzeczywistości. Rozmawiamy też o symbolice – o sukni w Smithsonian – i o wątku prawnym, który wykracza poza kino.

To nie jest rozmowa o błysku fleszy i eleganckich przyjęciach. To rozmowa o tym, co dzieje się za kulisami. Olga Leonowicz przez trzy lata była partnerką ambasadora Stanów Zjednoczonych w Polsce, Marka Brzezińskiego. Jak naprawdę wygląda praca w dyplomacji? Czy to przyjęcia i zdjęcia, czy raczej kalendarz wypełniony spotkaniami i rozmowy prowadzone bez przerwy? Co oznacza „partnerstwo”, kiedy relacja Polska–USA jest z definicji asymetryczna? Rozmawiamy o interesach, o budowaniu pozycji i o tym, czy Polska potrafi mówić własnym głosem. O networkingu, który w amerykańskim wydaniu jest narzędziem wpływu i o polskiej rezerwie, która czasem pomaga, a czasem ogranicza. Jest też wątek kobiet w świecie władzy i o kosztach, których nie widać. To rozmowa o sprawczości. O relacjach między państwami i między ludźmi. I o tym, jak buduje się partnerstwo w praktyce.

Jak wygląda codzienne życie na Grenlandii? Co mieszkańcy sądzą na temat pomysłu przyłączenia Grenlandii do Stanów Zjednoczonych i jak wygląda Nuuk, stolica Grenlandii z bliska? W odcinku rozmowa z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM w USA tuż po jego powrocie z Grenlandii.

Ewa Grassin jest naukowczynią na Harvard Medical School. W swojej pracy tworzy modele ludzkiego mózgu z komórek macierzystych, by lepiej zrozumieć choroby neurologiczne. W odcinku nauka jest jednak tylko punktem wyjścia. To rozmowa o tym, jak naprawdę wygląda kariera naukowa w Stanach Zjednoczonych: o drodze do pracy w jednym z najbardziej konkurencyjnych środowisk na świecie, presji grantów, zawodowej niepewności, statusie imigracyjnym i codzienności, która ma niewiele wspólnego z filmowym wyobrażeniem Harvardu.

Od 1 stycznia 2026 roku zmieniły się zasady zwiedzania najpopularniejszych parków narodowych w Stanach Zjednoczonych. W odcinku krok po kroku wyjaśniam, co dokładnie się zmienia: ile będą kosztować wjazdy do parków, które miejsca obejmują nowe zasady i jak w praktyce wygląda weryfikacja przy zakupie lub korzystaniu z rocznego karnetu. To odcinek dla osób planujących podróż do USA, szczególnie do takich miejsc jak Grand Canyon, Zion, Bryce Canyon, Yosemite czy Yellowstone.

Impulsem do przygotowania odcinka było pokazanie na Instagram Stories kilku saszetek do pielęgnacji dłoni przywiezionych z Polski. Ale to nie jest odcinek o jednym kosmetyku, tylko o różnicach w tym, czym w Polsce i w Stanach Zjednoczonych jest „drogeria”. Wyjaśniam, jaką rolę pełni amerykański drugstore i dlaczego nie skupia się na rozbudowanej pielęgnacji.

Grenlandia długo była białą plamą na mapie: lód, daleka północ, koniec świata. Dziś to jedno z miejsc, o których w Waszyngtonie mówi się bardzo serio. Razem z Pawłem Żuchowskim, korespondentem RMF FM w USA, rozmawiamy o tym, co Grenlandia mogłaby realnie dać Stanom Zjednoczonym.

Czy dziecko urodzone w Stanach Zjednoczonych zawsze jest obywatelem tego kraju? To pytanie trafi w 2026 roku przed Sąd Najwyższy USA. Chodzi o spór o to, kto i na jakich zasadach uznawany jest za obywatela Stanów Zjednoczonych. W tym odcinku porządkuję fakty i pokazuję, gdzie naprawdę przebiegają linie tego konfliktu.

Tegoroczny White House Christmas Ornament upamiętnia 150 lat State Dinners – oficjalnych kolacji, które od XIX wieku są jednym z najważniejszych narzędzi amerykańskiej dyplomacji. W tym odcinku opowiadam, dlaczego porcelana z czasów Reagana i Clintona znalazła się na ozdobie 2025, jak powstawał jeden z najsłynniejszych serwisów w historii Białego Domu i dlaczego to właśnie Nancy Reagan wybrała intensywną, szkarłatną bordiurę. Ale tegoroczny ornament to także pierwsza od lat sytuacja, w której świąteczna ozdoba stała się obiektem politycznego zgrzytu. To odcinek o dyplomacji, tradycji, historii Białego Domu i o tym, że nawet choinkowa dekoracja może stać się narzędziem walki politycznej.

Jak wyglądają święta Bożego Narodzenia w Stanach Zjednoczonych, gdy spojrzy się na nie przez pryzmat czyjegoś domu? Kinga Wojtusiak jest architektką wnętrz, mieszka pod Waszyngtonem i od lat tworzy w swoim domu zimową krainę inspirowaną bajkami z dzieciństwa, lasem za oknem i amerykańską tradycją celebrowania świątecznego czasu. Jej dekoracje są imponujące. Dominują biel, śnieg, zwierzęta leśne i niedźwiedzie polarne, ale za tą estetyką stoi coś więcej niż tylko design. W tej rozmowie cofamy się do pierwszych świąt Kingi w USA sprzed ponad 20 lat, do kulturowego szoku związanego z amerykańskim podejściem do Bożego Narodzenia. To odcinek o tworzeniu bajkowych dekoracji i celebrowaniu świąt w kraju, w którym podchodzi się do nich inaczej niż w Polsce.

Grudzień w USA to nie jest tylko świąteczny klimat. To miesiąc, w którym popkultura — kino, telewizja, streamingi, reklamy i handel — pracuje na najwyższych obrotach. Oscarowe premiery, świąteczne kampanie reklamowe, sklepy walczące z handlem online, telewizja w trybie „holiday” i zupełnie inny, mniej oczywisty wątek, który w tym roku mocno przebija się w newsach. O tym wszystkim opowiadam w najnowszym odcinku.

Nowy Jork w sezonie świątecznym jest jak scenografia do filmu – pełen blasku i dekoracji, które co roku przyciągają miliony turystów. Ale jak to wszystko wygląda z perspektywy osoby, która w tym mieście mieszka na co dzień? Jak poruszać się po Manhattanie w grudniu, kiedy tłumy skutecznie utrudniają zwykłą codzienność? Gościem odcinka jest Anna Stranczyk, która od czterech lat mieszka w Nowym Jorku. Ania opowiada o swoim pierwszym spacerze po świątecznie udekorowanym Nowym Jorku, o tym, jak wygląda grudzień widziany jej oczami i dlaczego niektóre miejsca omija szerokim łukiem.